Bài đăng

Tính ăn cắp của người Việt và giá trị xã hội

Bài viết nêu lại những câu chuyện về đức tính ăn cắp của người Việt. Xã hội ta, thể chế của ta đang dung dưỡng cho tính ăn cắp. Trung thực không còn là một giá trị quan trọng. Nhân phẩm càng không phải là một giá trị quan trọng. Dựng lại người, Hôm 21.6 rồi, nguyên Phó Chủ tịch Nước Nguyễn Thị Doan có qua báo tôi thăm, chúc mừng anh em. Bà kể một chuyện mà tôi cứ nghĩ mãi: -Có một ông người Nhật, là doanh nhân nói với tôi: Sau 20 năm tôi trở lại Việt Nam, thấy người VN khác quá. Người Nhật thì mấy chục năm họ vẫn vậy. Nhưng người VN sau 20 năm tôi trở lại rất khác: Họ ăn cắp của tôi từng giọt xăng. Từng giọt xăng đấy ! Câu chuyện như trên cũng không phải lần đầu nghe. Có nhiều chuyện từa tựa đã từng nghe rồi, cũng từ những người Nhật đã từng ở VN-người Nhật thì họ nhạy cảm với phẩm chất- bởi dân Nhật là dân tộc nổi tiếng về sự trung thực, phẩm giá. Mới đây cũng đã có câu chuyện của doanh nhân người Nhật kể về chuyện một tay lái taxi chở ông ta đi lòng vòng rất nhiều để lấy...

Cộng đồng và Academic community

Hôm trước đi hội thảo có nhiều ý kiến bàn luận về các loại cộng đồng. Ở Việt Nam giờ có rất nhiều loại cộng đồng khác nhau. Vậy phân biệt, đánh giá nó như thế nào? Khi bạn đã trở thành thành viên của một cộng đồng nào đó thì bạn sẽ được hưởng những quyền và sự quan tâm từ cộng đồng đó. Từ cộng đồng các mẹ bỉm sữa đến sau sạch, đến đám trẻ lang thang, … khi bạn đã có tư cách thành viên thì bạn sẽ cảm nhận được sự chia sẻ, sự quan tâm, và đồng cảm. Điều chúng ta cần nói đến là mức độ của sự chia sẻ, sự quan tâm, và đồng cảm đó. Mức độ đó tùy thuộc vào mức độ gắn kết của từng cộng đồng. Cụ thể là các cộng đồng sẽ được xác định tùy theo các tiêu chí: mục đích hoạt động, động cơ hoạt động, phương pháp hoạt động. Mục đích, động cơ, phương pháp là vì cái lợi ích chung hay vì lợi ích riêng. Giữa 2 cực “lợi ích chung” và “lợi ích riêng” là rất nhiều cấp độ khác nhau ở cấp độ trung gian. Đa phần các cộng đồng là sự kết hợp giữa cả 2 lợi ích. Có cộng đồng thiên về “lợi ích chung”, nhưng cũng c...

Nạo thai hay không nạo thai?

My body my rights! Trong khi cả Việt nam cãi nhau về việc nên phá thai hay không nên phá thai. Tôi sẽ kể cho mọi người nghe câu chuyện về giáo dục giới tính ở Hà Lan mà tôi được biết. Ở Hà Lan, việc bố tắm với con, hay mẹ tắm với con không có gì là to tát cả. Em bé từ nhỏ đã biết cơ thể một người trưởng thành trông như thế nào. Và việc mẹ “đóng bỉm” hàng tháng là việc bé gái cũng biết và mẹ bảo một ngày kia con cũng sẽ cần dùng nó như mẹ. Tất cả những gì thuộc về tự nhiên không bao giờ là đáng xấu hổ hay bị coi là bẩn thỉu như ở Việt Nam. Khi bạn gái hay vợ có kinh, người đàn ông sẽ quan tâm chăm sóc cô ta nhiều hơn vì họ biết phụ nữ thường dễ cáu kỉnh trong những ngày đó. Từ trước khi cô con gái có kinh lần đầu tiên, cháu đã được mẹ chuẩn bị tinh thần kỹ lưỡng về việc chuyện gì sẽ xảy ra lần đầu tiên con thấy máu chảy ra ở quần lót. Và trong tủ đồ ở nhà tắm đã có đủ những thứ con gái cần. Khi con gái trải qua kỳ kinh lần đầu tiên, mẹ cô bé sẽ hẹn bác sỹ gia đình, (Family Do...

Nói chơi cho vui về tam quyền phân lập

Lâu nay mọi người cứ hay nghe nói đến Tam Quyền Phân Lập. Nghe vậy nhưng nó là cái gì thì lại hơi khó. Ừ thì, nó là 3 quyền tách rời nhau. Vậy 3 quyền đó là cái gì? hừm, bắt đầu hơi khó. Nghĩ tí đã… Thì là Quyền Lập Pháp, Quyền Hành Pháp, Quyền… hừm gì nhỉ? Có lẽ là Quyền Tư Pháp. Vậy từng cái quyền đó cụ thể hơn là làm cái gì, và ai làm?  Hừm, Quyền Lập Pháp là xây dựng pháp luật. Quyền này thuộc về Quốc hội và các Bộ, Ngành. ok. Quyền Hành Pháp là… là… Quyền thực thi theo pháp luật của các cơ quan chính phủ. Hiểu thế có đúng không nhỉ. Vậy người dân có được tính vào đây không? Nếu không thì dân chả cần tuân thủ pháp luật ư? Tiếp theo là Quyền Tư Pháp. Quyền này thì là do tòa án, viện kiểm sát thực thi rồi. Nhưng, họ làm được gì, họ đã đem lại niềm tin cho người dân vào công bằng, công lý chưa thì… hì hì, còn lâu mới nói. Nhưng, công cuộc tư pháp này có lẽ không phải là việc của Tòa án, Viện kiểm sát, mà phải là công cuộc chung của đông đảo tầng lớp nhân dân. Chứ để một mình Tòa v...

Nhà nước kiến tạo và luật pháp

Hôm trước có người nghi ngờ tầm quan trọng của luật pháp ở Việt Nam. Quả thực niềm tin vào luật pháp ở Việt Nam chưa được mạnh mẽ cho lắm. Tuy nhiên, khi Thủ Tướng đã nói đến “Nhà nước kiến tạo” thì tầm quan trọng của luật pháp là đáng kể. Cho dù chính phủ nào, cho dù cá nhân nào, khi đứng trước quan điểm nhà nước kiến tạo, thì đều phải được phân xử công bằng dưới pháp luật. Công, tội phân minh. Một phân tích quốc tế theo góc nhìn Chủ nghĩa Kiến tạo về hành vi của Mỹ tấn công Iraq cho thấy tầm quan trọng của quyền lực vật chất và quyền lực phi vật chất, hay là quyền lực của luật pháp và các giá trị xã hội. Khi dùng sức mạnh vật chất để áp đặt quyền lực nhưng không có được sự thừa nhận về mặt luật pháp chung và về giá trị xã hội chung thì hành vi đó, dù có thắng lợi, cũng sẽ không có tính chính danh, không được thừa nhận. “Cuộc tranh luận tại Hội đồng Bảo an xung quanh việc Mỹ xâm lược Iraq năm 2003 đã làm rõ mối liên hệ phức tạp giữa những chuẩn tắc của các thể chế và c...

Xung đột liên quan đến đất đai – Nhu cầu thay đổi nhận thức và thói quen thực thi pháp luật

Câu chuyện về sở hữu đất đai và những vấn đề, những xung đột xung quanh chuyện đất đai đã khiến nhiều người quan tâm hơn. Đó là dấu hiệu để ta có thể nhìn lại những bất cập. Đó cũng là dấu hiệu cần thay đổi. Thay đổi để giảm xung đột. Xung đột là dấu hiệu cho thấy cần có đối thoại. Những kinh nghiệm từ những vụ việc trước đây đều cho thấy thiếu sự đối thoại giữa lãnh đạo và dân. Trong các yếu tố của quản trị, hiện nay thường hay nhắc đến các nội dung: công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, và cơ chế khiếu nại, tố cáo. Có lẽ đến nay cần bổ sung thêm nội dung “đối thoại” vào kỹ năng quản trị nhà nước. Các nhà quản lý, các nhà lãnh đạo cần tăng cường thêm năng lực đối thoại. Không chỉ đối thoại với dân và còn với các bên có lợi ích khác nữa (doanh nghiệp, các nhóm lợi ích…). Bảo vệ lợi ích cho dân là việc rất khó, đặc biệt khi có xung đột lợi ích. Xung đột là một dấu hiệu cho thấy nhu cầu cần thay đổi.  Có nhiều ý kiến nhận thấy cần sự thay đổi về luật pháp và cả hiến pháp...

Đồng Tâm và lòng tin

Nhìn theo 2 sự kiện. 1) sự kiện ông Chung ký biên bản. 2) sự kiện dư luận bình luận về việc ông Chung ký biên bản. Cả 2 sự kiện đều thể hiện sự mất lòng tin trầm trọng. Nếu không đọc bài trên phêy của @lê Kiên thì không biết được chi tiết về phần 2 của cuộc đối thoại. Chính phần 2 này cho thấy sự dũng cảm của cả 2 phía (dân và lãnh đạo). Họ đã kiên quyết bảo vệ nguyện vọng của mình (trước đây dân thường phải nhún nhường). Và họ đã dũng cảm tìm ra lối thoát ôn hòa. Phải rất dũng cảm mới không lôi kéo nhau vào cuộc xung đột đối đầu (đặc biệt là lãnh đạo. Vì dân thì ngại xung đột rồi. Xung đột là dân nhận phần thiệt về mình rồi). Chính mức độ kịch tính của phần 2 này cho thấy lòng tin không còn. Càng xung đột cao, càng khác biệt về lợi ích, càng suy giảm về niền tim. Mức độ kịch tính cao, và buộc ông Chung phải ký, không có lựa chọn nào khác để thảo ngòi nổ. Đã bao giờ trong lịch sử, một chủ tịch tp HN phải ký một cam kết như vậy với dân của 1 thôn chưa? Đã khi nào trong lịch sử người ...